किराती सभ्यता को चिन्हारी: खुवालुङ
किरात समुदायका विभिन्न जातीहरु र्राई, लिम्बू, याक्खा, सुनवार आदिको मौलिक मुन्धुमहरुमा खुवालुङ को प्रशङ्ग जबरजस्त रुपमा आउँदछ । किरातीहरुको होमे, बिजुवा, फेदाङवा, पासुङ, यटाङवा, न्वाँसो, ग्यामी आदिले आफ्नोर् इष्ट शक्तिहरुको पुकार गर्दा वा भनौ मुन्धुम गाउँदै जाँदा समथर/मैदानबाट सुरुगरीे मैदानी शक्तिहरुको पुकार पछि रुइयुवा -शप्तकोशी) हुँदै खुवालुङ पुग्दछन् । त्यहाँ खुवालुङ पुगेपछि आ-आफ्नो हिड्ने खेल्ने बाटो पच्छ्याउँदै पहाडतर्फअगाडी बढी हिमालसम्म पुग्दछन् । किराती धामीहरुले गाउँने मुन्धुममा यो खुवालुङ अनिवार्य रुपमा आउँदछ । त यो धामी, फेदाङवाहरुले गाउँने मुन्धुमको खुवालुङ कहाँ पर्छ - यो खुवालुङ भनेको के हो - यस विषयमा भने आजका प्रायजसो किरातीेहरु बेखबर जस्तैछन् । हिजआजका धामी, बिजुवा,…